Kiun kongreson partopreni ĉi jare?

Mi opinias ke la 1a de septembro devus esti novjaro, pro tio ke estas nun kiam mi antaŭvidas kion mi faros dum la venontaj dek du monatoj.

Pasintsomere mi deziris partopreni la bjalistokan kongreson, tamen ne eblis, pro gravaj kialoj, ne rilataj al esperanto. Tamen mi sentas ke mi maltrafis ion gravan: mi maltrafis tiujn vizaĝojn kiujn mi, delonge, deziras vidi. Ekzemple, de multe da tempo mi esperante retmesaĝas kun Tsvi, kiun mi neniam vidis aŭ aŭdis kaj kiu havis la bonŝancon vizaĝigi multajn nomojn en Bjalistok:

I was happy to have made the acquaintance of the following people in particular (in alphabetical order): Neil Blonstein, Moissej Bronŝtejn, Tomasz Chmielik, István Ertl, Christer Kiselman, Aleksander Korĵenkov, Tony László, Ulrich Lins, Anna Löwenstein, Claude Nourmont, Barbara Pietrzak, Esther Schor, Humphrey Tonkin, José Antonio Vergara, John Wells, and Louis Zaleski-Zamenhof. I continue to correspond with some of them by email. Having met them face to face has had a magical effect on our relationship in general and on our email correspondence in particular. Now I can see their face and hear their voice, as it were, when I correspond with them, and we are far less formal with each other.

La venonta UK okazos en Kubo. Mi dubas ĉu iri tien aŭ ne pro pluraj kialoj. La unua estas ke mi timas ke la nedemokratia kuba reĝimo uzu la kongreson por beligi sian propran vizaĝon, por montri al la mondo ke la revolucio agas por homa frateco. Se tio okazas, mi ne ŝatus esti tie. La dua kialo, estas ke mi timas ke multaj homoj eŭropaj, kiujn mi ŝatus koni, ne vojaĝos tiom for el ilia lando, tamen, certe, probable partoprenos la kongreson multaj konindaj amerikanaj homoj.

Se mi ne partoprenas ĉi tiun UK-n, mi certe partoprenos iun vintran aranĝon eŭropan. Mi jam partoprenis IS-n dufoje, pro tio, mi emas sperti ion novan, do mi deziras esplori aliajn eblecojn krom JES, sed por tio, mi bezonas vian helpon.

Kiu(j)n kongreso(j)n vi partoprenos ĉi jare? Kial?

2009 estos ankaŭ esperanta jaro

Pro tio ke mi remembriĝis al UEA kaj reabonis al La Ondo.

Per, ne por!

Esperantujo estas komunumo da homoj kiuj uzas esperanton kaj agas por esperanto. Ŝajnas ke preskaŭ ĉiu esperantisto kunsentas pri tio. Tamen, tiu komunumo estas tre malforta, ĝi ŝajnas pli al la komunumo da homoj kiuj ŝatas piedpilkon ol al la judaj komunumoj ekster Israelo kiuj uzas propran lingvon, kiel, ekzemple, la jidan. Sed fakte, ekzistas pluraj esperantaj komunumoj. Estas tiuj kiuj kredas je ĝia oficiala ideologio, estas aliaj kiu nur amuziĝas per esperanto, estas tiuj kiuj serĉas koramikon per ĝi kaj, ekzemple, tiuj kiuj studas esperantologion aŭ interlingvistikon.

Malgraŭ esti precipe hobia afero, en Esperantujo estas kelkaj fortaj komunumoj, ene de kiuj esperanto fartas bone. Tiaj komunumoj ne estas por-esperantaj, estas per-esperantaj. Ekzemple, la interlingvistika komunumo celas studi la lingvon kaj ties parolantojn, la familioj kiuj uzas ĝin celas la familion, ne esperanto mem, kaj tiuj kiuj amuziĝas pere de ĝi, celas amuziĝon, sociumadon, kaj tiel plu, sed ne verdigi la mondon. En ĉiuj el tiuj komunumoj, la kerna celo ne estas esperanto mem, estas alia afero. Do, ekzistaj komunumoj ke, pro iu ajn kialo, elektis esperanton kiel propra lingvo, kaj ene de ili la lingvo fartas bone. Kontraŭe, laŭ mia sperto, multaj el la ideologiaj esperantistoj, tiuj kiuj fakte ne estigas realan komunumon, ĉar ne tre bone konas unu la alian, estas tiuj kiuj plej malbone regas ĝin. Tiel, la ligoj inter ideologiaj esperantistoj estas malfortaj, kontraŭe, la ligoj inter homoj kiuj kundrinkas kune aŭ esperantologiumas estas pli fortaj. Kompreneble, homoj kutime estas anoj de pluraj komunumoj. Oni povas esti "ideologiaj" esperantistoj kaj samtempe esti anoj da eta grupo da homoj kiuj ĉiu jare renkontas en IJK por drinki, paroli, danci kaj sociumi. Por kompreni kion mi celas, gravas kompreni la malsameco inter reala komunumo kaj imaga komunumo. Katalunoj, kiel esperantistoj ideologiaj, estigas imagan komunumon, ili ne konas unu la alian kaj celas nenion kune. Kontraŭe, homoj kiuj komercas kune pri iu ajn afero, aŭ koncertas kune per esperanto, estigas realan komunumon.

Laŭ mi, esperanto nur estos "normala" lingvo, tiel mi kvalifikas ĝian sukceson, se iu ajn reala komunumo (homoj kiuj konas unu la alian kaj laboras por iu komuna celo, formante fortan reton) uzas ĝin por iu ajn celo. Tiel, mi subtenas ke ne estas utile labori por disvastigi esperanton. Tiaj klopodoj ĉiam estos malsukcesaj. Kio gravas, ne estas esperanto mem, estas fari ion ajn per esperanto, tio estas, ke nia lingvo devenu la necesan ilon por fari ion kio gravas al aro da homoj kiuj konas unu la alian kaj estigas fortan reton kiu regas ilian vivon.

Tiel, se la estonteco de esperanto estas kiel sia estanteco, tio estas, imaga komunumo da esperantistoj, por ĉiam ĝi estos strangaĵo. Tamen, se kontraŭe, vi celas ion ajn per esperanto (krom esperanto mem) ĝi sukcesos. Ne forgesu, la kerna celo de Zamenhof estis homaranismo, ne esperanto mem. Esperanto estis nur ilo por unuigi la homaron, lia vera projekto. Do, uzu esperanton por ĉio ajn krom disvastigi ĝin. Tiel vi helpos la verdan lingvon pli ol vi faras nun. Nun, mi aŭskultos iom da bona muziko en esperanto. ;-)

Pri la kongresa resolucio

Mi ĵus legis la ĉi jaran kongresan rezolucion.

Surprizas min:

• La simpla divido de la mondo inter "Okcidento" kaj "Oriento".
• Ke oni parolu pri civilizoj.
• La naiveco de la rekomendo, "ke rilatoj inter civilizoj kaj kulturoj basiĝu ne sur konflikto sed sur interkompreniĝo, justeco kaj paco".
• ...

Pri la ŝanĝoj ĉe UEA

Kiel ĉiam, la lasta blogero de Maria Sandelin estas leginda. Mi kopias ĉi tie du paragrafojn por inciti vin legi la tutan artikolon.

Nu, konstrui harmonion estas sendube bona intenco. Sed krom ke la plej multaj konfliktoj tra la mondhistorio verŝajne estiĝis inter samlingvuloj, mi neniam komprenis kiel paco kaj amikeco povus esti enkonstruita en lingvo aŭ kun kiu rajto esperantoparolantoj alproprigas al si apartan strebon aŭ / kaj sukceson al paca komunikado.

Mi konfesu tamen, ke – donacinte monon al la mialanda Fonduso por Kanceresplorado – mi ankaŭ pagis la ĉi-jaran membrokotizon al UEA, pro fido al la nova estraro kaj pro verŝajna malapero de laŭdoj al diktaturaj reĝimoj, kiuj tre ĝenis min dum la lastaj jaroj. Ni vidu kiuj ricevos miajn poŝfundajn monerojn venontjare.

Mi aldonu ke ankaŭ al mi ĝenis laŭdoj al diktaturaj reĝimoj. Kaj ke mi ankaŭ pagos kotizon ĉi jare, sed eble estos la lasta kotizo, kiun mi pagos. Ne pro tio ke mi forlasos Esperantujon, tio ne okazos, sed pro tio ke mia bildo pri Esperanto ne kongruas kun tiu de UEA. Eble UEA havas tro da historio, kaj tio malhelpas ĝin kompreni la nunan mondon.

Ne agu nome de mi, mi petas.

Esperantujo estas "stranga" lingva komunumo, ĉar la denaskuloj estas malmultaj. Tiel, multaj parolantoj, kiel mi, amatore lernas la lingvon dum libertempo kaj, pro tio, la averaĝa lingvoscio estas malpli bona ol en aliaj lingvoj.

Tio, ne devus esti problemo se ni konscius pri tio, sed, bedaŭrinde, kiel Kalle Kniivilä substrekas, esperantistoj agas foje tro entuziasme. En lia blogero, Kalle komentas iun traduk-eraron, sed tia entuziasma amatoreco ne nur estas pri lingvaj aferoj, sed ankaŭ pri poresperantaj agadoj.

Ekzemple, hodiaŭ mi legis retmesaĝon sendita de iu movada gravulo al retlisto pri Eŭropo. La celo de tiu mesaĝo estis disvastigi politikan kampanjon por okazigo de tuteŭropa referendumo pri estonta eŭropa konstitucio aŭ traktato.

Ĉio ĉi estas normala, sed, je la fino de la mesaĝo, estas la jena paragrafo:

ATENTU: ech se vi eventuale ne estas 100-procente konsentaj pri la celoj de la peticio, tamen donu vian subskribon pere de la esperanta versio, char tio montros al la europaj federistaj medioj, ke Esperanto ekzistas kaj ke multaj esperantistoj kaj esperanto-asocioj estas pretaj kunlabori por konstruo de unuigita demokratia Europo. Cetere la atingo de tiu chi celo tute kongruus kun la celoj de esperantistoj, char nur europa federacia shtato havus la intereson kaj la forton disvastigi Esperanton, por plifortigi sian identecon kaj la senton de aparteno de siaj civitanoj al komuna patrolando.

En ĉi tiu paragrafo estas manpleno da tiaj troentuziasmaj poresperantaj sintenoj, kiujn ĉiutage oni povas vidi en esperantaj medioj. Mi analizu:

1. La subskribanto de tiu retmesaĝo demandas al mi, subskribi peton eĉ se mi ne konsentas pri la celoj! Tio estas grava. Kiom da esperantistoj faras ion nur ĉar ĝi estas en esperanto? Certe, multaj movadanoj ne estas sufiĉe kritikemaj kaj analizemaj. Mi ŝatus ke ili konsciu pri tio ke ne ĉio esperanta bonas.
2. La subskribanto proponas ke ni uzu ĉi tiun kampanjon por montri al la federalisma movado, ke esperanto ekzistas. Laŭ mi, estas miloj da pli taŭgaj vojoj por tion fari, ekzemple, paroli kun la homoj pri Esperanto, skribi belan pripensatan paperleteron proponantan prelegon pri nia lingvo, ktp.
   
3. Poste, la subskribanto asertas ke "la atingo de tiu chi celo tute kongruus kun la celoj de esperantistoj". Miaopinie ĉi tiu estas unu el la plej gravaj problemoj de nia komunumo. Tro multe da esperantistoj kredas ke ni ĉiuj opinias same ol ili aŭ ke ni ĉiuj devus opinii same. Ne, ne kaj ne. Ne estas tiel! Ni ne opinias same, ni nur scipovas la saman lingvon. Tio estas ĉio.
   
4. Finfine, la subskribanto de la retmesaĝo asertas ke "nur europa federacia shtato havus la intereson kaj la forton disvastigi Esperanton, por plifortigi sian identecon kaj la senton de aparteno de siaj civitanoj al komuna patrolando". Ĉio ĉi estas malvero. Neniu scias kia estus la lingva politiko de ia estonta federacia Eŭropo, nek se tia Eŭropo estos naciisma ŝtato, kiel la nunaj, kiuj bezonas plifortigi la senton de aparteno al patrolando per lingva politiko, kaj tiel perfortas tiujn, kiujn ne parolas la nacian lingvon. Ĉu la subskribanto kapablas antaŭvidi estontecon?

Konklude, mi nur havas du petojn:

1. Ne agu nome de mi, ĉar, plej probable, mi ne samopinias.
2. Antaŭ agi, pripensu. Viaj agoj havas sekvojn, tiel, se viaj agoj estas ridindaj, eksteruloj primokos ĉiun esperantiston, ne nur vin.
   

La kaŝita esperantistaro

Ne antaŭlonge mi partoprenis manifestacion por la okcitana lingvo (pri tio skribis parŝo).

Mi nur volas substreki ke tie ni renkontris multe da nekonataj esperantistoj, homoj kiuj iam lernis nian lingvon sed ne agas ene de la movado. Tiu estas la kaŝita esperantistaro, kiu certe esta pli granda ol mi kredis antaŭe.

Mi ne volas neglekti ĉi tiun blogon

Tiun blogon mi neglektis lastatempe. Okazas ke mi jam estas je la mezo de mia doktoriĝanta periodo, kiu en Francio daŭras tri jarojn, kaj mia laboro devenas pli intensa, do mi ne trovas tiom da tempo kiom mi volus por skribi ĉi tie.

Hodiaŭ mi skribos etan blogeron pri diversaj aferoj.

Unue, mi volas komuniki al vi ke post longa pripensado, mi abonis La Ondon de Esperanto. Mi dubis. Ĉu aboni la UEAn Esperanton, ĉu la Ondon, ĉu Monaton? Mi rapide malaperigis Monaton je mia listo. La kaŭzo estas simpla. Monato estas ege interesa, sed mi jam legas similajn pli kvalitajn artikolojn en neesperantaj revuoj. Ĉi tiu estas unu el la plej gravaj problemoj de malmulte parolataj lingvoj, malfacile oni povas konkuri plej parolatajn lingvojn. Inter Esperanto kaj La Ondo mi elektis La Ondon pro du kialoj. Unue ĉar La Ondo ne apartenas al UEA. Kiel ano de TEJO mi jam ricevas Kontakton, do mi volas favori diversecon ene de Esperantujo, kaj ankaŭ en mia bretaro. Due, ĉar la enhavo de tiu revuo ŝajnas pli interesa ol tiu de Esperanto. Ĉu mi bone elektis?

En mia lasta blogero mi skribis pri Tujter. Ĉi tiu estas ilo por sendi etajn mesaĝojn al amikoj. Mi nun ekkomprenas ĝin, kaj mi bedaŭras ke la sistemo por sendi kaj ricevi tiujn etmesaĝojn pere de poŝtelefonoj ne funkcias ekster Usono sen pagi internacian prezon. Finfine, nur du aŭ tri el miaj amikoj uzas ĝin, do mi kredas ke finfine mi ne uzos ĝin ĉiutage pro manko da kontaktoj.

Finfine, mi anoncas ke sabate okazos grandega manifestacio por la okcitana lingvo en Beziers (suda Francio). Mi iros tien kune kun multe da esperantistoj el okcitanio kaj ankaŭ el Katalunio. Do mi konos tiujn katalunojn pri kiuj mi tiom aŭdis! Ŝajnas ke ni multe festumos tie, krom manifestacii, do eble dimanĉe mi ne estos homo, mi estos kvazaŭ senviva korpo ;)

Erasmus: ĉu esperante?

Hieraŭ mi legis artikolon en franca ĵurnalo "Le Monde" pri la Eŭropa programo "Erasmus", kiu instigas eŭropajn studentojn iri eksterlanden dum kelkaj monatoj. En tiu artikolo aperas jenan paragrafon:

Hispanio, kiu estas la plej elektita lando de junaj eŭropanoj, staras antaŭ Granda Britio kaj Germanio en la elektlisto de francaj studentoj. Sed tiu lasta lando altiras pli da kandidatoj ĉiujare, kaj la britaj universitatoj eltiras malpli da studentoj de kvin jaroj. La Unuiĝintan Reĝlandon konkuracas la Nordiaj landojn, Nederlando kaj tiuj el la centra Eŭropo, kiuj kreis kvalitajn kursojn en la angla, kun malpli da studentoj ol en Manĉestro aŭ Exeter... [1]

Interesaj informoj aperas en tiu paragrafo el la vidpunkto de iu kiu interesiĝas pri lingvaj problemoj, kiel mi.

Unue, francoj preferas studi en ne anglalivaj landoj, kiel Hispanio kaj Germanio. Tio bonas por multlingveco. Tamen, krom la angla, francoj lernas internacie "grandaj lingvoj", tio ne bonas por la tiel nomataj "etaj lingvoj" [2]. Probable, ankaŭ germanoj kaj hispanoj elektas studi en landoj kie oni ankaŭ parolas ĉi tiujn "grandajn lingvojn", krom la nordiaj landoj, kie oni povas studi angle. Do, ekzistas vere multlingvecaj interŝanĝoj inter la studentoj de landoj en kiuj oni parolas "grandajn lingvojn".

Due, la etaj landoj scias ke preskaŭ neniu eksterlande parolas liajn lingvojn, do ili altiras eksterlandajn studentojn pere de la angla. La unuaj estis Nederlando, kaj la nordiaj landoj, kiu mi kvalifikas kiel anglalingvemaj, kaj nun estas la aliaj "novaj" Eŭropaj landoj. Do ekzistas eŭropa universitata merkato (mi ne almetas Britio en tiu merkato) kiu funkcias pere de la angla kaj kiu altiras multe da parolantoj de la angla kiel fremda lingvo. Tiu merkato, en kiu preskaŭ ne partoprenas denaskaj parolantoj de la angla [3], funkcias kvazaŭ la angla estus bona neŭtrala lingvo.

Trie, ŝajnas ke anglalingvanoj estas iomete ekstere de tiu internacia universitata merkato [3].

Kelkaj demandoj alvenas. La angla estas uzata kiel neŭtrala lingvo inter nedenaskaj parolantoj de la angla. Ĉu tio bone funkcias? Ŝajnas ke etaj landoj tion opinias, aŭ, almenaŭ, ili opinias ke la angla estas la malpli malbona solvo. Same opinias la studentoj, kiuj elektas tiujn anglalingvemajn landojn. Mi pensas ke certe, en komunikado en kiu ne partoprenas anglalingvanoj, la angla estas neŭtra. Sed mia sperto montras ke la uzata lingvo ne estas vere la angla, estas speco de simpligita lingvo. Do, en tiu situacio povas la kursoj esti kvalitaj? Sperto montras ke estas sufiĉe kvalitaj, ĉar studentoj tion pruvas kiam ili elektas studi angle en tiuj landoj, sed mi opinias ke tiuj kursoj neniam havos la saman kvaliton ol tiuj de universitatoj en anglalingvaj landoj. Do mi pensas ke estas pro tio, inter multe de aliaj kialoj, ke la plej bonaj universitatoj estas anglaj kaj usonaj.

En nuna universitata Eŭropo, "grandaj" lingvoj bone fartas kaj fartos, almenaŭ dum kelka tempo. La aliaj elektis uzi la angla kiel laborlingvo kaj ŝajnas ke tio ankaŭ bone funkcias. Ekzistas vigla kaj kreskanta internacia universitata merkato ene de la Unio, sed ne sufiĉe por ke tiu merkato havu la saman kvaliton ol la merkato de universitatoj de anglalingvaj landoj. Tio malbonas.

La lasta demando estas, ĉu Esperanto havas lokon en tiu panoramo? Laŭ mi --nova parolanto de Esperanto, kiu jam zorgis pri la lingvaj problemoj, kiel parolanto de la kataluna, sed kiu eble ankoraŭ ne sufiĉe konas Esperanton nek Esperantion-- malfacile esperanto povus eniru en la internacia universitata merkato. La nuna situacio ne estas justa, sed ĝi ne estas sufiĉe maljusta por provoki grandajn ŝanĝojn. Do, kion fari? Daŭrigi la informadon pri nia lingvo kaj la informadon pri la lingvaj problemoj, kaj ankaŭ daŭrigi la kultivadon de la lingvon por ĝin evolui kaj antaŭenigi, ĉar iam estonte la lingvaj problemoj malboniĝos kaj nia lingvo estos necesa por ĝin solvi.

Tion mi faros kiel parolanto de Esperanto. Sed unue, mi devas lerni la lingvon...

[1] Etudier en Europe : la dynamique Erasmus (Le Monde, 2006-11-14): L'Espagne, plébiscitée par la majorité des jeunes Européens, arrive devant la Grande-Bretagne et l'Allemagne dans le palmarès français. Mais ce dernier attire chaque année de plus en plus de candidats, alors que les établissements britanniques drainent un moindre contingent de Français depuis cinq ans. Le Royaume-Uni est concurrencé par les pays scandinaves, les Pays-Bas et ceux d'Europe centrale, qui ont conçu des cursus en anglais de très bonne qualité, dispensés dans des cours moins chargés qu'à Manchester ou Exeter...

[2] Fakte, francoj eĉ ne lernas la lingvojn de siaj geavoj, kiel la okcitana aŭ la bretona.

[3] Tion ne diras la artikolo, sed mia persona sperto, kiu eble ne sufiĉas.

Mi kreis novan blogon, nur esperanta

Post kvar jarojn de blogado en bitsenbloc-o mi fermis tiun blogon ĉar mi sentis ke ĝi mastrumis min anstataŭ mi mastrumi ĝin. Sed mi ne volas ĉesi mian blogadon en esperanto ĉar, kiel nova esperantisto, mi bezonas uzi la lingvon skribe kaj ankaŭ daŭrigi mian konadon de esperantio. Do mi decidis malfermi novan nur esperantan blogon. Ĝi nomiĝas Haveno Mediteranea, ĉar mi deziras ke ĝi estu bela kaj trankvila reta haveno, kie oni restas por paroli kaj rakonti spertojn je la vivo.

La aliĝilo (RSS) ne ŝanĝiĝas ĉar mi uzas FeedBurner-o, do la blogeroj aperos ĉe e-planedo (dankon e-planedo).

Ankaŭ mi volas komuniki al vi ke mi ĵus aliĝis al mia unua internacia esperanta aranĝo. Tiu estas la Internacia Seminario kiu okazos en Germanio. Mi vere volas koni vin, junaj esperantistoj.